تأثير فضاي مجازي بر سبک زندگي(بخش دوم)

شکستن مرز فضاي حقيقي و مجازي

اين مسئله براي کاربران نوجوان و جوان اهميت بيشتري مي يابد؛ چرا که در اين سنين، هنوز هويت افراد به طور کامل شکل نگرفته است و حضور در دالان هاي مجازي اينترنت، از اتاق هاي گفت وگو گرفته تا شبکه هاي اجتماعي، به آنان امکان آن را مي دهد تا براي خودشان هويتي متفاوت از دنياي حقيقي پيرامون خود خلق کنند و همين امر منجر به رشد خيال بافي و دور شدن از پذيرش شرايط حقيقي زندگي مي شود.

در اين حالت، جوان مرز بين فضاي رئال و فضاي مجازي را گم مي کند و همان طور که از محيط پيرامونش تأثير مي پذيرد، از فضاي مجازي نيز متأثر مي شود. اهميت اين موضوع در اينجاست که همين هويت مجازي به افراد اجازه مي دهد تا خود را هر گونه که دوست دارند معرفي کنند و از آنجايي که هيچ کس نمي تواند پي به هويت حقيقي آن ها ببرد، پس افراد در محيط اينترنت خود را مُجاز به شکستن خطوط قرمز فضاي حقيقي مي دانند و همين هنجارشکني ها از سوي برخي از افراد پيشرو، مسير را براي ديگراني که حتي در فضاي مجازي ملاحظات ارزش ها و هنجارهاي اجتماعي را دارند باز مي کند و به نوعي سبب عادي سازي رفتارهاي خلاف اصول و قواعد اجتماعي محيط حقيقي مي شود.

بي اطلاعي والدين از پشت پرده ي فضاي مجازي؛ زمينه ساز گسست نسلي

اغلب والدين سواد استفاده از فضاي مجازي را ندارند و چندان با قانون و قواعد بسيار خاص اين فضا آشنايي ندارند و همين موضوع موجب مي شود تا نظارت مناسبي بر عملکرد فرزند جوان و نوجوان خود نداشته باشند. در چنين حالتي، جوانان و نوجوانان با حضور در فضاي مجازي و مواجهه با سيل اطلاعاتي درست و نادرستي که از هر طرف او را احاطه مي کند، آماده ي پذيرش چيزهايي شود که در وراي هجوم اين اطلاعات به او القا مي شود. همين امر سبب شده است تا اينترنت و فضاي مجازي زمينه هاي گسست فرهنگي بين نسلي را فراهم آورد و اين مسئله بر کنترل خانواده روي رفتار جوان و نوجوان اثر بسيار سوئي خواهد داشت.

بلوغ جنسي زودرس در اتاق هاي گفت وگو و شبکه هاي اجتماعي

بسياري از محتواهاي ارائه شده در فضاي مجازي، به خصوص شبکه هاي اجتماعي نظير فيسبوک و اتاق هاي گفت وگو، بدون در نظر گرفتن اقتضاي سني مخاطب، در معرض ديد و برداشت و تحليل وي قرار مي گيرد. اغلب اين محتواها، اعم از متن، عکس و فيلم نيز داراي زمينه هاي انحرافي هستند. بنابراين مي توانند جوان و نوجوان را که در شرايط خاص جسمي و غليان غرايز جنسي قرار دارد، دچار سردرگمي کند و از مسير ارزش ها منحرف سازد.

اين موضوع تا حدي اهميت دارد که بر اساس گزارش هاي منتشرشده ، رئيس جمهور آمريکا به فرزندان خود اجازه ي فعاليت در فيسبوک را نمي دهد. اين در حالي است که شبکه هاي اجتماعي نظير فيسبوک يا اتاق هاي گفت وگو مروج سبک زندگي غربي هستند، اما انگار مأموريت اين شبکه ها بيشتر براي تغيير ارزش ها و سبک زندگي حاکم در کشورهاي ديگر است.

هنجارشکني در سايه ي گمنامي

بايد توجه داشت رفتارهاي خلاف ارزش هاي يک جامعه، در محيط واقعي، با تغيير نگاه و مؤاخذه گري، چه از سوي نهادهاي نظارتي و انتظامي و چه به وسيله ي نگاه هاي ملامت گر ساير اعضاي جامعه همراه است، اما در فضاي مجازي و اينترنت، چنين قوانيني وجود خارجي ندارد و يک کاربر اينترنت مي تواند حتي جنسيت خود را پنهان کند و با هويتي کاملاً متفاوت از آنچه هست در شبکه هاي اجتماعي يا اتاق هاي گفت وگو حاضر شود و همين گمنامي و هويت مجازي است که به افراد اين امکان را مي دهد که هنجارشکني کنند بي آنکه مؤاخذه اي در کار باشد.

محملي براي ترويج باورهاي انحرافي و سبک زندگي غربي

اتاق هاي گفت وگو و شبکه هاي اجتماعي محلي براي ابراز عقايد و باورها و طرح شبهات است بي آنکه کاربر شناخته شود يا برچسب بخورد. به ويژه آنکه در بسياري از موارد، جوانان و نوجوانان ما مجال مناسبي براي ابراز وجود و بيان ديدگاه ها و شبهات ديني خود پيدا نمي کنند. در مقابل اما اغلب کساني که توانايي پاسخ گويي به اين سؤالات و شبهات را دارند، در اين شبکه ها عضو نيستند يا حضورشان آن چنان کم رنگ است که در عمل، اين فضاهاي اينترنتي به محملي براي ترويج باورهاي انحرافي و شبهاتي مي شود که مي تواند زيربناي فکري جوان و نوجوان را دستخوش تغيير کند؛ آن چنان که سبک زندگي وي را آن قدر غربي نمايد که حدود ارتباط با نامحرم را زير پا بگذارد.

آثار سوء اينترنت بر خانواده

با افزايش فراگيري اينترنت و کاربران فضاي مجازي، اعتياد تازه اي شکل گرفته است. اعتياد به اينترنت يک واژه نيست، بلکه يک حقيقت است که سبب دور شدن اعضاي خانواده از يکديگر مي شود. از سوي ديگر، بسياري از کاربران فضاي مجازي، جوانان متأهلي هستند که در اتاق هاي گفت وگو و شبکه هاي اجتماعي عضو مي شوند و برخي از تصاوير بدحجاب به نمايش درآمده در آلبوم ها يا نمايه هاي فيسبوک، زنان شوهردار هستند و اين به معناي آن است که فضاي مجازي، نظام ارزشي موجود در جامعه ي ما را از طريق تغيير در سبک زندگي، دچار دگرگوني نموده است. همين تصاوير و پوشش هاي نامتعارف اما خط قرمزهاي ارتباط نامحرم را مي شکند و در نهايت، موجب فراهم آمدن زمينه هاي خيانت در زندگي و ارتباطات نامشروع مي شود.

حضور افراد آگاه در شبکه هاي اجتماعي

در حال حاضر نيز شاهد حضور افراد آگاه و ارزشي در فضاهايي همچون فيسبوک هستيم که مي توانند با حضور در کنار جوانان و نوجواناني که مي خواهند فضايي متفاوت را تجربه کنند، ضمن جلب اعتماد آنان به عنوان افرادي آگاه و مسلط به قوانين شرعي، شبهات موجود در ذهن جوانان و هم به افرادي که مغرضانه شبهه پراکني مي کنند پاسخ دهند.

فعال کردن فضاهاي ارزشي همچون پايگاه هاي بسيج و مساجد در جذب جوانان از همه ي طيف ها و سليقه ها: بديهي است زماني که در فضاهاي ارزشي اجازه ي حضور سليقه هاي مختلف داده نشود و به جوانان اجازه طرح سؤال و شبهات ذهني شان داده نشود، اين افراد به اشخاصي اعتماد مي کنند که به نوعي حرف دل آن ها را مي زنند يا با آنان هم عقيده اند. بسياري از دوستي هاي فضاي مجازي بر اساس يک ابراز عقيده يا بيان سؤال و شبهه اي که در ذهن بسياري از جوانان ديگر است شکل مي گيرد؛ در حالي که ما در نهادينه کردن ارزش ها و باورها به کمک بالا بردن اطلاعات و آگاهي هاي ديني جوانمان ضعيف عمل نموده ايم.

نقش پررنگ آموزش وپرورش و آموزش عالي در ايمن سازي جوانان در مقابل هجمه هاي فضاي مجازي: آموزش و پرورش، به عنوان بنيادي ترين نهاد آموزشي، وظيفه ي نهادينه سازي ارزش ها و پاسخ گويي به سؤالات کودکان، نوجوانان و جوانان را دارد. اين نهاد همچنين از طريق ارتباط با اوليا، در افزايش آگاهي ها و تبيين لزوم بالا رفتن سواد کامپيوتري آن ها براي نظارت بر عملکرد فرزندانشان، نقش مهمي دارد. ضمن آنکه اين نهاد يکي از اصلي ترين سازمان هايي است که مي تواند از طريق برنامه هاي آموزشي و کتب درسي، سبک زندگي ايراني اسلامي را در کودکان نهادينه کند و آنان را در برابر فرهنگ غربي واکسينه نمايد. وزارت علوم نيز ادامه دهنده ي اين وظيفه و روند در سنين حساس جواني است.

 

فضاي مجازي و اينترنت در دنياي امروز ما به گونه اي نفوذ کرده است که نمي توان زندگي بدون آن را تصور کرد، اما همين فضا آسيب هاي متعددي را با خود به دنبال داشته است که يکي از اصلي ترين اين آسيب ها، تغيير سبک زندگي و شکستن مرز باورها و ارزش هايي همچون حجاب و حيا در ميان بانوان و دختران جوان ماست؛ قشري که قرار است مولد و پرورش دهنده ي نسل هاي بعدي باشند و با تغيير در هويتشان، مي توان هويت نسل ايراني را استحاله کرد. غرب و حاکمان فضاي مجازي براي نيل به چنين هدفي، برنامه ريزي گسترده دارند.

از همين روست که رهبر فرزانه ي انقلاب مي فرمايند: براي بنده حوزه ي فضاي مجازي به اندازه ي انقلاب اسلامي اهميت دارد. در برابر اين مهم اما مسئولان وظايف متعدد و مهمي دارند، از جمله افزايش آگاهي هاي عمومي، تقويت آموزش وپرورش و جدي تر پرداختن به فعاليت هاي مرکز ملي فضاي مجازي. در اين صورت مي توان از فضاي مجازي به عنوان يک فرصت بهره گرفت، بي آنکه تهديدهاي آن برايمان دردسرساز شود.

سبک زندگي ايراني اسلامي...